Het militaire vliegveld Ursel in Oost‑Vlaanderen is een bijzondere locatie waar historische luchtvaart, moderne defensie en recreatieve luchtvaart samenkomen. Het terrein behoort tot de Belgische Luchtcomponent en fungeert vandaag als militaire reservebasis, terwijl het tegelijk een belangrijke rol speelt voor lokale vliegclubs.
Een geschiedenis die teruggaat tot 1939
Het vliegveld werd aangelegd in 1939, toen België zich voorbereidde op de toenemende spanningen in Europa. De eerste infrastructuur bestond uit een grasbaan van ongeveer 900 meter, die gebruikt werd voor verkenningsvluchten door het Regiment Luchtvaarttroepen.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Ursel achtereenvolgens gebruikt door de Luftwaffe en later door het Corpo Aereo Italiano, dat van hieruit deelnam aan operaties tijdens de Slag om Engeland. In 1944 kwam het terrein in handen van de geallieerden en kreeg het de aanduiding RAF Advanced Landing Ground B‑67. Vanaf deze basis stegen Hawker Typhoon‑eenheden op voor cruciale missies rond de bevrijding van de Scheldemonding.
Uitbouw tot NAVO‑reservebasis
Tussen 1952 en 1955 werd Ursel volledig heraangelegd op vraag van SHAPE, het NAVO‑hoofdkwartier. De nieuwe infrastructuur omvatte een bijzonder lange betonnen startbaan van 2.980 meter (richting 07/25), waardoor het vliegveld geschikt werd voor grote militaire toestellen.
Na het einde van de Koude Oorlog werd het terrein in 1993 vrijgegeven door de NAVO, maar het bleef wel een officiële reservebasis van Defensie.
Ursel vandaag: recreatie én defensie
Hoewel Ursel een militair domein blijft, is het vliegveld tegenwoordig ook een thuisbasis voor:
- Aero Club Brugge
- Vliegclub Ursel
Buiten de actieve zones is het domein toegankelijk voor wandelaars en fietsers, waardoor het een geliefde plek is voor recreatie in de regio.
Nieuwe militaire ontwikkelingen
In 2025 kondigde Defensie aan dat op het domein het Kwartier van de Toekomst Noord zal worden uitgebouwd — een moderne militaire site die past binnen de vernieuwing van de Belgische strijdkrachten.
Daarnaast wordt Ursel opnieuw vaker ingezet voor oefeningen, onder meer met transportvliegtuigen zoals de Airbus A400M. De lange baan en ruime omgeving maken het terrein ideaal voor uiteenlopende militaire trainingsscenario’s.
Een domein waar erfgoed en toekomst samenkomen
Ursel is vandaag een unieke combinatie van:
- historisch luchtvaarterfgoed
- actieve recreatieve luchtvaart
- strategische militaire waarde
- een toekomstgerichte militaire ontwikkeling
Het vliegveld blijft zo een belangrijke schakel binnen zowel de Belgische luchtvaart als de nationale veiligheid.
