15 jaar Drugpunt SMAK

Gepubliceerd op vrijdag 27 december 2019
Drugpunt SMAK, de lokale drugpreventiedienst van Aalter bestaat 15 jaar. In die 15 jaar werd een zeer constante dienstverlening uitgebouwd, gebaseerd op drie pijlers: preventie, begeleiding en samenwerken.

Preventie

Het is de doelstelling van Drugpunt om de bevolking (jong en oud) op een verantwoorde en kritische manier te leren omgaan met genotsmiddelen. Het gaat hierbij niet enkel over illegale producten zoals cannabis, xtc en speed maar ook over bijvoorbeeld alcohol en tabak. Ook verwante fenomenen zoals gokken, gamen en omgaan met sociale media zijn thema’s die de laatste jaren steeds vaker aan bod kwamen. Drugpunt SMAK richt zich hiervoor zowel naar de algemene bevolking als naar meer specifieke doelgroepen zoals jongeren, senioren, feestvierders, … De gebruikte campagnes zijn steeds op maat van de doelgroep en worden uitgewerkt in samenwerking met verschillende professionele partners.

Traject in het onderwijs

Binnen het onderwijs loopt een traject vanaf de laatste graad lager onderwijs doorheen de drie graden van het secundair onderwijs. Deze acties rechtstreeks naar jongeren worden steeds gecombineerd met acties naar ouders. We weten immers uit wetenschappelijk onderzoek dat deze aanpak het meest effectief is. Bovendien hebben de scholen een onderbouwd alcohol- en drugbeleid waar deze preventieve acties in passen. Binnen dit beleid gaat preventie steeds hand in hand met duidelijke regels en mogelijke doorverwijzing naar hulp indien jongeren problematisch omgaan met middelen. Een leerling zegt: 'Het is leuk om eens samen met medeleerlingen te kunnen praten over wat wij vinden van en denken over drugs(gebruik). Ik heb veel nuttige info gekregen en mijn mening over drugs kunnen aanpassen.'

Spreken over alcoholgebruik

Een mooi voorbeeld van de samenhang tussen preventie en repressie is de campagne Maak jezelf geen blaasjes wijs. Deze campagne werd uitgewerkt door de preventiedienst, samen met de lokale politie van Aalter en richt zich naar bestuurders die tijdens de winterperiode gaan uit eten op restaurant. Drugpunt zorgt voor alcoholtesters waardoor het gesprek over alcoholgebruik aan tafel gestimuleerd wordt. Tegelijkertijd voert de lokale politie verscherpte controles uit op alcohol in het verkeer. Tijdens de afsluitende receptie van het feest voor het 15- jarig bestaan van Drugpunt SMAK werden vier heerlijke alcoholvrije cocktails geschonken. Met de campagne Meer van Zonder willen we een waardig alternatief voorzien voor wie, om welke reden ook, geen alcohol wil drinken.

Begeleiding

Drugpunt SMAK biedt begeleiding aan voor jongeren die beginnend problematisch gebruiken, en/of hun ouders. Deze jongeren kampen nog niet met een verslaving, maar ervaren wel wat problemen die te maken hebben met hun gebruik. Dit kan gaan over schoolresultaten die achteruit gaan, conflicten thuis of met vrienden, hobby’s die ze verwaarlozen, enzovoort. Door snel, lokaal en gratis begeleiding aan te bieden kunnen we er samen voor zorgen dat problemen niet erger worden. We zorgen voor een eerste laagdrempelig contact met hulpverlening en bespreken samen met de jongere de voor- en nadelen van hun gebruik. Bij ernstige problemen kijken we samen voor de juiste doorverwijzing naar gespecialiseerde hulpverlening.

Ook ouders die met vragen zitten over hoe ze kunnen omgaan met hun kind die middelen gebruikt kunnen voor gesprekken terecht bij Drugpunt SMAK. De voorbije 15 jaar werden 399 jongeren en/of ouders begeleid. In totaal voerde de dienst meer dan 1.500 individuele gesprekken. Deze begeleidingen vragen ook een intense samenwerking met verschillende professionele partners die gericht jongeren doorverwijzen naar Drugpunt. Veel ouders nemen uit eigen initiatief contact op met de dienst, maar ook scholen, politie, huisartsen en het OCMW zijn belangrijke doorverwijzers.

Samenwerken

Invloed uitoefenen op een complex fenomeen zoals middelengebruik vraagt een gezamenlijke aanpak. (Gebruik van) genotsmiddelen maakt immers deel uit van de maatschappij waarin we leven, de aanpak er van is eveneens een maatschappelijke opdracht. Drugpunt SMAK brengt al jaren professionele partners samen in een netwerk om gezamenlijke antwoorden te bieden op de uitdagingen die middelengebruik met zich mee brengen. Binnen het lokaal drugoverleg worden lokale noden in kaart gebracht en concrete acties uitgewerkt om een antwoord te bieden aan die noden.

Gamegedrag en sociale media

Toen de secundaire en lagere scholen een paar jaar terug aangaven dat ze zich zorgen maakten in het gamegedrag van sommige van hun leerlingen en in de manier waarop sommige jongeren omgaan met sociale media, werd binnen het lokaal drugoverleg een plan van aanpak uitgewerkt. Drugpunt heeft eerst door middel van een grootschalige enquête bij alle jongeren van de laatste graad lager onderwijs en het volledige secundair onderwijs het gamegedrag van deze jongeren in kaart gebracht. Op basis van de resultaten werden de grootste risicogroepen bepaald die gericht les kregen over zowel de positieve elementen van gamen als de risico’s. Dit zowel in het lager onderwijs als in het secundair. Bijkomend worden extra ouderavond georganiseerd onder de naam 'What’s in a game'. Ouders kregen daar informatie over het fenomeen gamen en tips over hoe ze hiermee kunnen omgaan in de opvoeding van hun kinderen. Een ouder zei hierover het volgende: 'Ik vond de ouderavond heel interessant, goed gegeven: wat info, fimpjes, tips van jou en andere ouders, ... dus veel variatie. De tips zijn blijven hangen, Ik heb bv samen met mijn zoon op de play- station gespeeld en nu begrijp ik waarom hij niet altijd direct komt als wij hem roepen.'

Toekomst van Drugpunt SMAK

De voorbije 15 jaar is de werking van Drugpunt SMAK ook steeds in beweging gebleven. Wat begon als een samenwerking tussen de gemeenten Aalter en Knesselare is door de fusie geëvolueerd naar een lokale dienst binnen de gemeente Aalter. Tussendoor is de gemeente Maldegem ook enkele jaren aangesloten bij de dienst. In 2014 namen zij echter opnieuw afscheid wegens budgettaire redenen. De Drugpreventiedienst kon tot 2017 rekenen op financiële en organisatorische ondersteuning van de provincie Oost- Vlaanderen. Sinds 2017 heeft de Vlaamse Gemeenschap deze financiële ondersteuning overgenomen.

Op Vlaams niveau is de verslavingszorg samen gebracht met de ruimere geestelijke gezondheidszorg. Dit maakt dat ook een lokale preventiedienst zoals Drugpunt SMAK meer en meer de vraag krijgt om ook bredere thema’s binnen de geestelijke gezondheidszorg op te nemen. Behoud van de eigenheid en opgebouwde expertise van de dienst verzoenen met deze nieuwe vragen en thema’s zal een blijvende uitdaging zijn voor de toekomst. Een nog intensere samenwerking binnen het huis van het Kind Aalter zal zeker helpen om deze uitdaging aan te gaan. Één ding is zeker, de gemeente Aalter wil in de toekomst blijven inzetten op preventie en begeleiding binnen het thema genotsmiddelen. We blijven er samen voor gaan!