Meer weten (lezen) over de geschiedenis van Aalter
Dit is een aanzet tot een historische bibliografie over Aalter, gebaseerd op Bastiaen Filip, Heemkundig repertorium (vanaf 1991). Lopende heemkundige bibliografie voor de geschiedenis van het Meetjesland. Deze bibliografie verschijnt jaarlijks in het historisch jaarboek Appeltjes van het Meetjesland. Thematische bibliografie met vier indices: auteurs, trefwoorden, plaats- en familienamen.
De meeste boeken en tijdschriftartikels kan u vinden in de bibliotheek of in de leeszaal van het gemeentearchief.
Gebruikte sigel
AM Appeltjes van het Meetjesland
B Biekorf
DB De Belle
DE De Eik
DL De Levensboom
G&H Genealogie & Heraldiek in Vlaanderen. Tijdschrift voor familiegeschiedenis.
HBM Heemkundige Bijdragen uit het Meetjesland
HLvN Het Land van Nevele (inclusief Mensen van Toen)
KB Kapel en Beeld
KGK Jaarboek van de Kring voor Geschiedenis en Kunst van Deinze en de Leiestreek
LvdW Land van de Woestijne
MD Van Mensen en Dingen
MT Mensen van Toen
OH Ons Heem
RvT De Roede van Tielt
VS Vlaamse Stam
BAECKELANDT Roger, Aalternaren overleden tijdens de vroege onafhankelijkheidsjaren. – LvdW, 28(2005), 2, 51-52.
BAECKELANDT Roger, Adhemar De Poorter: beroepskunstschilder te Aalter. – LvdW, 24(2001), 1, 74-77, 6 foto’s.
N.a.v. de ontdekking van een muurschilderij (1905-1943), ook verzetsstrijder
BAECKELANDT Roger, Bellemse emigratie naar de Verenigde Staten van Amerika. – DB, 12(1999), 3-4, 14-42; 13(2000), 3, 28-38; 4, 2-15, talrijke foto’s.
Korte biografische gegevens, 1910-1930, gebaseerd op verscheidene bronnen.
BAECKELANDT Roger, De familie Delarue – De la Rue. Afstammelingen van Albert Delarue (1738-1793) en Caroline Huys (1749-1822). – Aalter, 2001, 262p. + een aantal stamreeksen, rijk geïll. met foto’s en documenten, met namenindex.
Graatgenealogie met korte biografische nota’s en aanvullende gegevens, oorspronkelijk voornamelijk in Lotenhulle en Poeke. Met naamsverklaring.
BAECKELANDT Roger, De familie Lootens te Bellem – Aalter en omgeving. – DL, 17(2004), 4, 104-137.
Graatgenealogie, 18de – 20ste eeuw.
BAECKELANDT Roger, Een Duitse schietstand in het Loveld te Aalter. – LvdW, 24(2001), 1, 56-67, foto’s, kaarten, documenten.
Eerste Wereldoorlog.
BAECKELANDT Roger, Lezers schrijven ons. – LvdW, 27(2004), 2, 71-74, 1 foto en 2 plannen.
Over de crash van een Amerikaans vliegtuig op 15 augustus 1944 in Poeke.
BAECKELANDT Roger, Oorlogsslachtoffers. – LvdW, 28(2005), 2, 53-54, 3 documenten.
Aalternaren, Eerste Wereldoorlog.
BAECKELANDT Roger, Plaatsrechten, boterschaal en barriererechten te Aalter. – LvdW, 23(2000), 1, 3-33; 2, 4-23, plannen, 1 foto, tabellen en documenten.
Over de barrièrerechten op drie buurtsteenwegen in de 19de eeuw: de tarieven en uitzonderingen, de barelen, de verpachting en de uitbating, en overzicht van de pachters en de pachtsom. Ook kort iets over de tol aan de veren, begin 19de eeuw.
BAECKELANDT Roger, Ridder Marc Sleen, een bekend Vlaming met voorouders te Bellem. – LvdW, 26(2003), 3, 3-10, 4 foto’s en 2 documenten.
Een verre voorouder Baekeland was geboren in Bellem.
BAECKELANDT Roger, Stropersdrama te Bellem. – LvdW, 27(2004), 2, 32-37, 1 tekening.
1912, Trifoon Van Hoyen werd bij het pensen vermoord door jachtwachter Emiel De Buysser en Jan Van Renterghem (+ enkele vroegere voorvallen).
BAECKELANDT Roger, Uitwijking naar Amerika (1905-1906). – LvdW, 27(2004), 4, 9-56, met foto’s en documenten.
Na een korte inleiding over de landverhuizing een overzicht van inwoners van Aalter, Bellem, Lotenhulle en Poeke die naar de VS vertrokken, op basis van de Ellis Island (website) lijsten (met aanvullingen uit de bevolkingsregisters).
BASTIAEN Filip, Officiële herdenking van de 60ste verjaardag van de bevrijding van Aalter door de Eerste Poolse Pantserdivisie. – Aalter, 2004, 39 p., rijk geïllustreerd.
Fotobrochure van de bevrijdingsdagen, de bevrijdingsstoeten en de herdenkingen vanaf 1969.
BASTIAEN Filip, Veronica’s kruis in Lotenhulle. Moord, legende en mysterie. – AM, 50(1999), 231-254, 1 foto, 1 kaart en 3 documenten.
De basis is een fictief, geromantiseerd verhaal van een zekere Leonard Bocquaert en mondelinge overleveringen. Deze elementen blijken zeer goed de confrontatie met de processtukken van de moord op Veronica Verduere in 1738 te doorstaan …
BAUDTS M.J., Kwartierstaat van Amélia Sophie Van Damme (°Aalter 1800 - † Eeklo), gehuwd met Antonius De Maere. – DE, 27(2002), 1, 39-41.
Familie Van Damme, Eeklo.
BLONDIA Rudi, 1613/1614 Communicantes in Ursel en Bellem. – DL, 13(2000), 4, 101-119, met index familienamen.
BRAEKMAN Willy, Rare namen voor o.m. kousen en snuitdoeken te Aalter (ca. 1723). – Volkskunde, 102(2001), 2, 161-162.
Uit een getuigenverhoor.
CAMERLINCKX Jan, Bladerend in het album van het Aalters cultureel erfgoed. – LvdW, 26(2003), 4, 35-46, talrijke foto’s en tekeningen.
Archeologisch overzicht.
CAMERLINCKX Jan, Café ‘Chicago’, een verdwenen herberg in Sint-Maria-Aalter. – LvdW, 28(2005), 2, 3-7, rijk geïll.
Voornamelijk gegevens over de familie De Bruyne, begin 20ste eeuw.
CAMERLINCKX Jan, Glasramen van César Vanhevele in de kapel van het Sint-Stanislasnoviciaat te Maria-Aalter. – LvdW, 27(2004), 3, 17-22, 5 foto’s.
Gents glazenier (°1898-1956) die in 1950 de werken maakte voor het koor (het hemels manna, de vis, het paaslam en de pelikaan) en het schip (de kerkelijke feesten).
CAMERLINCKX Jan, Hoe het begon. – LvdW, 25(2002), 1, 43-51, 1 foto.
De eerste jaren van de heemkundige kring Arthur Verhoustraete (1977-1981) en vroegere heemkundige activiteiten in Aalter.
CAMERLINCKX Jan, Landschapsontwikkeling te Aalter. – LvdW, 22(1999), 2, 65-95; 23(2000), 2, 37-57; 25(2002), 4, 22-43, met kaarten, foto’s, tabellen en grafieken.
CAMERLINCKX Jan, Van Velt Houck tot parochie Sint-Maria-Aalter. – LvdW, 24(2001), 2, 139p., geïll. met foto’s, kaarten, documenten…, met namenlijsten en bijlagen. Verscheen eveneens als afzonderlijke uitgave/overdruk.
Monografie van het parochiale leven – kerkbouw en interieur, de pastoors en de parochie onder hun herderschap - soms geplaatst in een bredere maatschappelijke context, alsook de ontginningsgeschiedenis van het gehucht en andere lokale feiten.
CAMERLINCKX Jean, Omgaan met het verleden. Arthur Verhoustraete een pionier op het vlak van lokale geschiedschrijving en heemkunde. – LvdW, 24(2001), 1, 3-26, foto’s, kaarten, documenten … met bibliografie.
CAMERLINKCKX Jan, Een vliegtuig in Aalter in 1911. – LvdW, 26(2003), 3, 43-46, 1 foto.
De Franse piloot Béaud maakte met een tweedekker een noodlanding dichtbij de spoorweg.
CROMBE Philippe & VAN DER HAEGEN Guy, Een midden-paleolithische vindplaats te Aalter “Nieuwendam” (Oost-Vlaanderen). – Notae Praehistoricae, 14 (1994), 29-37.
D’HOOGE Daniël, Soldaat in dienst van verschillende naties. – Mvt, 11(2001), 1, 13.
Constantyn Tornel, Lotenhulle, 1ste helft 19de eeuw.
DE BAETS August, Franse Leyedelvers te Aalter en Bellem. – VVF Gent Info, 20(2001), 1, 7-8.
Franse namen in de parochieregisters, veelal te koppelen aan het graven van het kanaal.
DE BAETS Henri, Een oud-strijdersbond 1914-1918 te Sint-Maria-Aalter. – LvdW, 25(2002), 1, 52-61, 6 foto’s.
Ontstaan in 1933, als afsplitsing van de Aalterse vereniging, en ontbonden in 1994. Met biografische nota over Maurice De Baets, de langst overlevende oud-strijder van Aalter.
DEBBAUT Ronny, De “Clara Mersch”-rente te Poeke (1637-1657). – DL, 14(2001), 1, 15-19, met namenindex.
Overzicht van de pachters per stuk grond.
DEBBAUT Ronny, De staten van goed van de heerlijkheid Bellem & Schuurvelde 1683/1705-1713. – DL, 14(2001), 3, 65-91, met index persoonsnamen.
DEBBAUT Ronny, Het geslacht Van(den) Hecke uit Lotenhulle en Ruiselede (15de – 17de eeuw). – DL, 15(2002), 1, 12-18.
Publicatie van een genealogie van ca. 300 jaar geleden, opgemaakt door Jan Van Maldeghem uit Ruiselede.
DEBBAUT Ronny, Het oudste parochieregister van Aalter. – VVF Meetjesland, 2004, z.p.
Alfabetisch overzicht van de dopen (1613-1621), de huwelijken (1614-1621; zowel op man als vrouw) en de begrafenissen (1616-1621).
DE CLERCQ Wim & MORTIER Steven, Archeologisch noodonderzoek op de industriezone Aalter-Langevoorde: een wat ruimere kijk op de middeleeuwse landname in rurale context (O.-Vl). – Archaeologia Mediaevalis, 24, 33-34, geïll.
DE CLERCQ Wim & MORTIER Steven, Archeologische waarnemingen en noodonderzoek in het kasteel van Poeke. – LvdW, 26(2003), 3, 11-15, 2 foto’s en 2 tekeningen.
O.a. houten raamwerk onder de fundering.
DE CLERCQ Wim & MORTIER Steven, Het oudste Meetjesland: recente onderzoeksresultaten van archeologische opgravingen in Eeklo en Aalter. – AM, 53(2002), 257-283, met foto’s, kaarten en tekeningen.
In Aalter ging het om een noodopgraving door de aanleg van een nieuw industrieterrein. De archeologen vonden sporen uit de IJzertijd, uit de Romeinse periode met een vrij unieke nederzetting voor zandig Vlaanderen, maar vooral ook opmerkelijke middeleeuwse hoeves met uitermate grote drieschepige houten constructies.
DE CLERCQ Wim & MORTIER Steven, Noodonderzoek op het industrieterrein Aalter-Langevoorde, O.-Vl (fase 2000). Sporen uit de ijzertijd. -–Lunula, Archaeologia Protohistorica IX, 80-81, geïll.
DE CLERCQ Wim & VAN DER HAEGHEN Guy, Monumentenzorg & Cultuurpatrimonium, Jaarverslag van de Provincie Oost-Vlaanderen 1999. – Gent, 2000, 129-132, geïll.
Korte verslagen over archeologische controles, noodonderzoeken, etc. in Aalter, o.a. een opvallende vondst van ca. 70.000 jaar geleden.
DE CLERCQ Wim, MORTIER Steven, VAN DER HAEGHEN Guy e.a., Monumentenzorg & Cultuurpatrimonium, jaarverslag van de provincie Oost-Vlaanderen 2000. – Gent, 2001, 181-211, geïll.
Een aantal korte bijdragen over opgravingen in Aalter, Eeklo en vooral Zomergem (steentijdvondsten, Romeinse vindplaatsen, middeleeuwse pottenbakkersactiviteiten, kleiwinning)
DE DONCKER Jos, De “Ciesen” te Aalter en hun Lourdesbedevaart. – LvdW, 26(2003), 4, 19-31, met foto’s en documenten en de volledige programmabrochure als afzonderlijke bijlage.
Het genootschap van de H. Franciscus Xaverius van Aalter, een van de eerste, kende een grote bloei onder de bestuurder-onderpastoor Maurits Van Caeneghem en trok in 1926 met meer dan 70 bedevaarders naar Lourdes. Met enkele gegevens voor de buurgemeenten.
DE DONCKER Jos, Een bekend middeleeuws dichter op het Stalinsgoed te Aalter. – LvdW, 22(1999), 2, 3-20, foto’s en ill.
Over de bewoners en eigenaars van het goed (kasteeltje) Te Wallekens (later Stalinsgoed) en de bijhorende hoeve. De meest bekende bewoner is priester-dichter Justus de Harduyn. Na de familie de Harduyn, woonde er de familie Stalins (beide families ook eigenaar). In de 20ste eeuw hield de familie Vermeir er een tijdlang het vogelpark open.
DE DONCKER Joseph, 20 jaar bloeiend parochiaal centrum (1982-2002). – LvdW, 25(2002), 3, 5-41, rijk geïll. Vervolg op nr. 67 en nr. 68
Aalter, opening na de verbouwing, alsook de werking, activiteiten, medewerkers.
DE DONCKER Joseph, Van “bouwval” naar parochiaal centrum “Pax”. – LvdW, 25(2002), 2, 3-38, met talrijke foto’s.
De periode 1980-1982; oprichting van een vzw en de grondige verbouwing van de Pax, Aalter.
DE DONCKER Joseph, Van parochiale naar interparochiale opdracht. – LvdW, 25(2002), 4, 13-21, 6 foto’s en 1 plan.
Nog verbouwingen, de jongste gebeurtenissen en enkele vergelijkingen tussen het parochiaal en kerkelijk leven vanaf midden 19de eeuw tot nu in Aalter.
DE DONCKER Joseph, Van Patronage tot parochiaal centrum “Pax”. – LvdW, 25(2002), 1, 4-42, rijk geïll. met foto’s, plannen, documenten.
Over de eerste patronage (de kleine) als lokaal voor katholieke verenigingen en de zondagsschool in de Stationsstraat en de nood aan een groter gebouw. Met de grote patronage werd gestart in 1913, maar door de oorlog konden de Aalterse verenigingen ze pas in 1918 volledig gebruiken. In 1922 werd de vzw Parochiale werken opgericht. Het geheel werd stelselmatig uitgebreid: conciërgewoning, keuken … Ook aandacht voor de conciërgebewoners, de verenigingen in de patronage, toneel, cinema Pax, het vrije onderwijs …
DE DONCKER Jozef, De “hondenkoersen” in de wijk Oostergem en de Bellemstraat (Een verdwenen traditie). – LvdW, 23(2000), 2, 24-34, 4 tekeningen en 13 foto’s.
Situatieschets inzake herbergen begin 20ste eeuw, van waaruit het volksvermaak (met ook andere zaken uit de volkscultuur) werd georganiseerd tot aan de Tweede Wereldoorlog. De traditie herleefde enige tijd eind de jaren ’50, o.a. met de reuzenhond Bobel.
DE DONCKER Jozef, Het Stalinsgoed te Aalter. – LvdW, 23(2000), 2, 35-36, 2 ill. Aanvulling op artikel uit 1999.
Relatie met de familie van Crombrugghe.
DEFRUYT Jan, Index op de jaargangen 21 tot 25 (1998-2002). – LvdW, 26(2003), 1, 46-49.
Alfabetische index op auteur; tijdschrift Land van de Woestijne
DEFRUYT Jan, Zichten vanuit de kerktoren van Aalter-centrum anno 1945 en anno 1978. – LvdW, 23(2000), 2, 77-78.
DE REUCK Dirk, De grafsteen van pastoor Franciscus Des Mares in de kerk van Ursel. – DB, 13(2000), 1-2, 10-17, 2 foto’s.
1598-1676. De grafsteen werd onlangs herontdekt. De man was ook een tijd pastoor van Bellem.
DE REUCK Dirk, Het martelaarschap van de heilige Tharcisius afgebeeld op Bellemse bidprentjes. – DB, 17(2004), enig nummer, 33-34, 1 afbeelding.
Periode 1936-1941
DE REUCK Dirk, Uit Bellemse familie-albums. – DB, 17(2004), enig nummer, 20-24, familiefoto’s.
DE REUCK Dirk, 30 juli 1653 – de plaatsing van het beeldje van Onze-Lieve-Vrouw van Jezus-Eik in de kerk van Bellem. – DB, 16(2003), 2, 21-24, 1 document.
De plaatsing van het beeldje als bekroning op het werk na de heropbouw en/of herinrichting van de kerk gedurende ruim 40 jaar.
DE REUCK Dirk, Een briefje van een Bellems handelaar uit de 18de eeuw. – DB, 16(2003), 2, 2-3.
De lijnwaadhandelaar Petrus Martinus Van Maldeghem
DE REUCK Dirk, Een gedachtenisprentje bij de Heilige Missie te Bellem in 1939. - DB, 16(2003), 1, 5-8, 2 afb.
Over de orde van de Passionisten en de heilige Gemma Galgani.
DE WULF Pierre, Herinneringen aan de meidagen van 1940. – LvdW, 28(2005), 2, 8-16 (met woord vooraf door Jan Camerlinkx).
De auteur, een Aalternaar, beschrijft tijdens zijn laatste jaar priesteropleiding, zijn wedervaren tijdens de mobilisatie en de 18-daagse veldtocht.
HOSTE Ivan, Historiek van de Kraenepoel (Aalter, Oost-Vlaanderen), met inbegrip van de ontwikkeling van flora en vegetatie in de 19de en 20ste eeuw. Rapport in het kader van het project LIFE98nat/b/5172. – Meise, 2001, 57p., met (lucht)foto’s, kaarten en tabellen.
Geschiedenis met aandacht voor turf- en veldsteenontginning, de ontginningsactiviteiten van J.L. van Caneghem, toerisme, het beheer als visteeltvijver, enz., alsook de floristische ontwikkeling.
HUYS Paul, De herbergentelling van 1683 in enkele parochies van de Roede van Tielt. – RvT, 30(1999), 3-4, 65-83, de telling als bijlage, met een persoonsnamenindex.
O.a. Lotenhulle en Poeke. Korte bespreking: aantal, naamgeving, bestaansduur en situering.
JOOS Willy, Een doopsgezind Bellemnaar gefusilleerd tussen Bierstal en het rabot van Zoete Moeie anno 1622. – DB, 14(2001), 3-4, 6-18, geïll. met kaarten, documenten enz.
Door de voortdurende moeilijkheden tussen kasselrijsoldaten en Hollandse troepen in de laatste fase van de Tachtigjarige oorlog werd Pieter Rutsaert (Rootsaert) om religieus-politieke redenen opgepakt door kasselrijsoldaten. Bij een ontsnappingspoging werd hij doodgeschoten. Dit leidde tot het bankroet van de familie.
LAROY Peter, ‘De Vrijheid’ te Aalter. Geïllustreerd katholiek weekblad voor Vlaanderen. – LvdW, 26(2003), 3, 21-35, 4 afbeeldingen.
Vaderlandslievend blad in het nazog van de oorlog, met o.a. berichtgeving over de Aalterse gefusilleerden, nadien kleine nieuwsberichten en zelfs wat heemkunde.
LAROY Peter, Arthur Verhoustraete en de straatnamen te Aalter. – LvdW, 24(2001), 1, 27-55 + afzonderlijke bijlagen (kaarten).
De onderbouwde voorstellen (toponiemen, volkskunde, …) van deze heemkundige
LAROY Peter, Broederstrijd en priestertwist te Aalter. Het conflict tussen pastoor Van Loo en onderpastoor Van Caeneghem in 1932. – LvdW, 23(2000), 2, 79-86, 1 foto.
De oorzaak is politiek: conservatief katholieken versus Vlaamsgezinde christen-democraten, wat resulteerde in een klacht en verdachtmakingen bij het bisdom, betreffende de kredietmaatschappij Eigen Woon, de rol van de families Bockaert en Van den Broecke, enz.
LAROY Peter, Debet Zijne Majesteit de Keizer van Duitsland. De komst van de Duitse troepen te Aalter in oktober 1914. – AM, 53(2002), 243-256, met namenlijst.
Geen feitengeschiedenis op zich, maar aandacht voor mythevorming - de barbaarse Duitser -, propaganda, psychologie, communicatietheorie, e.d. In deze casestudie over Aalter peilt de auteur naar de plundering en de diefstallen door Duitse soldaten, maar de nota’s leren meer dan de waarde van de gestolen goederen. Tussen de regels van die kleine documenten weerklinkt de gekwetste trots van de Aalternaren, de ingehouden woede omwille van het arrogante gedrag van de Duitsers en ook de onzekerheid.
LAROY Peter, Het geld der gemeente wordt dus wel besteed. Kanttekeningen bij een verkiezingspamflet uit 1911. – LvdW, 27(2004), 2, 60-70, 1 ill.
Politieke strijd en een (het eerste?) gemeentelijk verkiezingspamflet in Aalter met een overzicht van verwezenlijkingen van de katholieken sedert 1870.
LAROY Peter, Kermisklok, doodsklok. – LvdW, 28(2005), 2, 17-33, 11 foto’s.
De feiten, het onderzoek en de rechtszaak in de meer populaire pers (’t Getrouwe Maldegem) over een stropersdrama, Aalter, 1934. De hoofdrolspelers zijn de familie Vandenbussche en jachtwachter Rudolf Fiers.
LAROY Peter, Messentrekkerij te Aalter in 1897. De moord op Oscar Hellebaut. – LvdW, 26(2003), 1, 11-21.
Het gevolg van een herbergruzie, tussen boeren en de middenklasse. Met aandacht voor communicatie en media: regionale pers, volkszanger, enz.
LAROY Peter, Op zoek naar een liedjeszanger … - LvdW, 26(2003), 3, 41.
Theofiel Vander Meersch, Ruiselede (zie ook het artikel van dezelfde auteur over de moord op Oscar Hellebaut).
LAROY Peter, Sevens en niemand anders. De lijst Gerechtigheid in het arrondissement Gent-Eeklo (1921). – AM, 50(1999), 221-230, 1 document.
Buitenbeentjes uit vooral Gent en het Aalterse (August Van Lantschoot, Cyrille Gelaude en Maurits Buysse) die zich even in het toenmalige politieke kluwen mengden. Wat hen bond, is niet echt duidelijk (mogelijks deels het daensisme) en hun lijst kan worden beschouwd als een protestlijst van dwarsliggers en idealisten.
LAROY Peter, Sterke sigaren en fijne vleeswaren. Beschouwingen bij enkele Aalterse advertenties (1954). – LvdW, 27(2004), 3, 43-49, met documenten.
Reclame uit het katholieke weekblad De Aalternaar: formaat, vormgeving, lettertypes, de adverteerders en hun waar – beeld van de tijdsgeest.
LAROY Peter, Un bon mouvement en breng de zaak in ’t klare. Biografische beschouwingen bij Emiel Thienpont (1892-1970). – AM, 51(2000), 187-207, 3 foto’s en 2 documenten.
Deze man speelde in Aalter en vooral in Aalter-Brug een vooraanstaande rol. Hij hield de familietradies, politiek en handel in ere. Hij was sociaal geëngageerd en Vlaamsgezind. Hij kwam in de gemeenteraad en in de provincieraad, waar hij telkens werd opgemerkt, maar werd na de Tweede Wereldoorlog op een zijspoor gezet.
Zijn rol voor Aalter-Brug heeft vooral betrekking op de bouw van de kerk en de oprichting van een eigen parochie.
LAROY Peter, Vind ons een bos of een lokaal en wij komen af! Beschouwingen bij de rol van de daensisten in de Aalterse arbeidersbeweging. – LvdW, 22(1999), 2, 40-44, i foto.
De pogingen van Hector Plancquaert om in het Aalterse enige voet aan de grond te krijgen. De aanhang en medestanders waren beperkt: August Van Lantschoot in Bellem en vermoedelijk Hendrik Van Vycnkt in Aalter.
LAROY Peter, Zonder bon noch geld. – LvdW, 27(2004), 3, 3-16, 2 ill.
Herwerkte versie (iets andere vraagstelling en aangevuld met nieuwe literatuur en inzichten daarop gebaseerd) van Debet zijne Majesteit.
LOOTENS Cyriel, 59 jaar geleden – 59 jaar later. – DB, 16(2003), 2, 4-14, 15 foto’s.
Op 19 september 1944 maakte een zweefvliegtuig van de luchtlandingstroepen een noodlanding in Bellem. In 2003 kwam de Engelse piloot opnieuw op bezoek.
LOOTENS Cyriel, 60 jaar geleden. – DB, 17(2004), enig nummer, 4-14, rijk geïll.
Over de noodlanding van een Amerikaans zweefvliegtuig Waco op Markette op 19 september 1944 en een chronologisch overzicht van de oorlogsgebeurtenissen in Bellem.
LOOTENS Cyriel, Bellem en … prinses Mathilde. – DB, 12(1999), 3-4, 44-49, rijk geïll.
Over de familie d’Udekem d’Acoz in Bellem, 19de eeuw.
LOOTENS Cyriel, Bij de kaftfoto. – DB, 14(2001), 3-4, 2-5, 4 foto’s.
De Lange Munt of Rodde in Bellem, oorspronkelijk een reeks gelijke, aaneengebouwde woningen in de Leistraat. Met wat informatie over de eigenaars en bewoners in de 20ste eeuw.
LOOTENS Cyriel, Bij de kaftfoto. Veldwachter Camiel De Meyer met echtgenote. – DB, 15(2002), 2, 2-6, 6 foto’s.
Biografische nota met heel wat volkskundige elementen, Bellem, eind 19de – begin 20ste eeuw
LOOTENS Cyriel, Brieven aan het thuisfront 40-45. – DB, 13(2000), 16-31, 3 foto’s.
Uittreksels uit brieven van Bellemse verplicht tewerkgestelden in Duitsland, zonder naamsvermelding.
LOOTENS Cyriel, Een geboren Bellemnaar: Broeder Marcel (Charles-Louis Martens). – DB, 14(2002), 3-4, 24-28, rijk geïll.
Korte levensschets van een missionaris (1866-1933) in Kongo.
LOOTENS Cyriel, Enkele nota’s uit het dagboek van barones Alice-Marie de Kerchove. – DB, 13(2000), 3, 18-27, 4 foto’s.
Ze woonde in het kasteel van Bellem: over kasteelleven, politiek, levensomstandigheden van de armen, cultuur, borduurschool.
LOOTENS Cyriel, Verdwenen Bellemse bedrijven. De maalmolens ‘Excelsior’. – DB, 12(1999), 3-4, 2-13, zeer rijk geïllustreerd.
De familie De Reu, ca. 1912 tot ?
LOOTENS Cyriel, Verdwenen Bellemse bedrijven. Het bedrijf ‘Caravan De Reu’. – DB, 13(2000), 1-2, 2-9, rijk geïll.
1953-1987 met eveneens een vestiging in Knesselare. Korte voorgeschiedenis.
LOOTENS Cyriel, Volkssporten en volksvermaken. De duivensport. – DB, 15(2002), 1, 12-26, met foto’s en voorpagina’s van De Roste Duif.
Overzicht van de Bellemse duivensport vanaf 1887, zoals beschreven door André Van Lantschoot en Roger Morthier in De Roste Duif, het Algemeen Duivensportblad van Bellem dat verscheen van 1974 tot 1977. Aanvullend een interview met duivenmelker Jozef Lootens.
MARTENS Albert, Een geldrente bezet op ‘de gheete’ te Bellem. - DB, 16(2003), 1, 2-4, 1 foto.
17de-18de eeuw.
MARTENS Albert, Mijmeringen bij een grafsteen. Carel Martens (1704-1770), landbouwer te Bellem. – LvdW, 26(2003), 2, 42-50, 1 grafiek.
Biografie, met een opmerkelijk grafschrift.
STEEGHERS Wilfried, Gentse poorters uit Poeke (1542-1796). – AM, 51(2000), 211.
STEVENS Willy, De bende van Jan Corijn. – LvdW, 26(2003), 2, 3-11
Getuigenverklaringen van voornamelijk kruimeldiefstallen gepleegd in Aalter, Knesselare en andere dorpen in het omliggende, begin 18de eeuw.
STEVENS Willy, De pot verwijt de ketel… - LvdW, 26(2003), 3, 17-19.
Getuigenverhoren (o.a. van ketsers) i.v.m. een buitenechtelijk kind verwekt door de Aalterse herbergier Frans van Doorne bij zijn meid, 1737.
STEVENS Willy, Een prinselijk dispuut te Aalter. – LvdW, 23(2000), 1, 84-87.
Een geschil over boomplantrecht.
STEVENS Willy, Varen we of varen we niet meer? – LvdW, 25(2002), 3, 3-4. Vervolg op nr. 80
Vervolg geschiedenis heemkundige kring Aalter, 1982-1992.
STRIJPENS Hendrik, De “Conscience-vrienden” te Aalter (1890-1896) en de Vlaamse christen-democratie. – LvdW, 28(2005), 2, 35-48, 2 foto’s en talrijke documenten (met toelichting door Jos De Doncker). Overgenomen uit STRIJPENS Hendrik, De negentiende eeuw: Pieter Daens, J.B. Van Langenhaecke en de Daensistische Beweging, Aalsterse fundamenten, 3. – Aalst, 2004, 63-69.
Over het prototype van een katholieke culturele vereniging in een kleine plattelandsgemeente aan het einde van de 19de eeuw en de politieke machtsstrijd binnen de katholieke partij. Ook over Hector Plancquaert, Bellem, Zomergem, Nevele.
STROBBE Arnold, “Vlaamsch schrijven en is geen kermis”. De correspondentie van een naar Amerika uitgeweken familie van Poeke. Enkele beschouwingen. – HLvN, 35(2004), 1, 26-51, rijk geïll.
De bewaarde brieven en prentkaarten van de Poekse Elodie Lampaert (x Henri Van Goethem) tussen 1907 en 1919: het zich vestigen, de band met de familie, de oorlog, enz.
STROBBE Arnold, Geschiedenis van Lotenhulle. – HLvN, 31(2000), 4, 284-322, met talrijke foto’s.
Korte, algemene historiek.
STROBBE Arnold, Het gezin van Paemel: een verhaal uit de Kontenhoek. – HLvN, 33(2002), 2, 141-162, 8 foto’s en 1 document. Verscheen ook in AM.
STROBBE Arnold, WS L Lotenhulle: van Albert I-ploeg tot White Stars Lovrienden. – HLvN, 32(2001), 3, 193-206, 4 foto’s en 1 ill.
Lokale voetbalgeschiedenis vanaf de Eerste Wereldoorlog
VAN DE MOORTEL Jozef, Het verhaal van Vlaanderens Zonen. ‘Voor God Taal Broedermin Vaderland en Vrijheidszin’. – RvT, 33(2002), 1, 3-32, foto’s en documenten.
Zang- en toneelvereniging (1881-heden) in Lotenhulle, ontstaan uit het kerkkoor.
VAN DE WOESTIJNE Paul, Maria Nys, een Bellemse aan de zijde van Aldous Huxley. – HBM, 16(2002), 4, 200-207, 2 foto’s.
Op basis van het boek Mijn heerlijke nieuwe wereld. Leven en liefdes van Maria Nys Huxley van Stan Lauryssens over de echtgenote van de Engelse schrijver en filosoof.
VAN EEGHEM Etienne, Market Garden te Bellem en Aalter. Een herinnering aan de bevrijding 60 jaar geleden. – LvdW, 27(2004), 3, 23-41, rijk geïll.
Noodlanding van een Hamilcar-zweefvliegtuig op 19 september 1944 in Bellem: vliegroute, ooggetuigenissen (Leo Bral, Gerard De Neve, toezicht Witte Brigade, afbraak door de buurt en het bezoek in 2003 van de ‘piloot’ Kapitein Bernard Halsall.
VAN EEGHEM Etienne, Merkwaardige brief te Bellem. – DB, 14(2001), 1, 29-32, 2 documenten.
De gevangenschap van Hector Six tijdens de Eerste Wereldoorlog.
VAN EEGHEM Etienne, Enkele verhalen die zich afspeelden in de omgeving van de Markt te Aalter. – LvdW, 25(2002), 4, 44-50, 5 foto’s.
Tweede Wereldoorlog, familie De Muynck.
VAN EEGHEM Etienne, Mijn jeugd aan ‘den overzet’ te Oostmolen-Noord. – DB, 15(2002), 1, 27-29, 1 fopto.
Op basis van een gesprek met Camiel Landuyt, wiens ouders vanaf ongeveer 1930 het veer over het kanaal Gent-Brugge bedienden.
VAN EEGHEM Etienne, Op zijn Bellems. De veugls. - DB, 16(2003), 1, 34-35.
Dialectwoorden in (groot-)Aalter en Knesselare.
VAN GELE Jacques, Lotenhulle 24 mei 1940. Beschieting in de Aalterstraat. – HLvN(MvT), 35(2004), 4, 427438, 2 foto’s.
Persoonlijk relaas (van de eerste dagen) van de Duitse inval. Geen extra biografische gegevens (zoon van de onderwijzer).
VERHELST Robert, Gemeentelijk onderwijs in Sint-Maria-Aalter omstreeks de Eerste Wereldoorlog. – LvdW, 24(2001), 1, 78-90, foto’s, documenten, …
Onderwijsproblemen en persoonlijke problemen tussen de hoofdonderwijzer Van Laere en de hulponderwijzeres Rots.
VERLEYEN Philippe, 50 jaar Sint-Godelieve parochie Aalter-Brug. – Aalter, 2000, 127p., rijk geïll.
Naast aandacht voor het parochiale leven (parochie, kerk, priesters, kerkfabriek), worden ook thema’s als de ontstaansgeschiedenis, het onderwijs, de kapellen en de ‘parochiale’ verenigingen behandeld. Sommige zaken gaan meer dan 50 jaar terug in de tijd en zijn doorgaans gebaseerd op andere studies.
VERVALLE Walter, Brouwerij De Vliegher te Aalter. – LvdW, 26(2003), 1, 22-31, met documenten en 3 foto’s.
Stukje familiegeschiedenis, met basis in Zomergem
VERVALLE Walter, De familie De Vliegher te Bellem. – DB, 16(2003), 2, 17-20.
Graatgenealogie, 18de-19de eeuw.
VERVALLE Walter, Edouardus Van Severen, burgemeester van Poeke. – LvdW, 26(2003), 4, 3-11, foto’s en documenten.
Biografische nota van deze eind 19de-eeuwse burgemeester en diens familie (grootvader van Joris Van Severen).
VERVALLE Walter, Een gouden bruiloft te Bellem. - DB, 16(203), 1, 30-31.
Petrus Verheye en Rosalie Joos, 1913.
WILLE Erik, Haleftra of Halestra? – LvdW, 27(2004), 4, 3-8, rijk geïll.
Over het Westers schrift en het oudste document (10de eeuw) met de vermelding van Aalter als Haleftra.
WILLE Erik, Karel Waeri, ook een Aalterse figuur. – Ghendtsche Tydinghen, 30(2001), 3, 126-139. Verscheen eerder in LvdW, zie 1999/129
WYNANTS Marcel, De mastiff in het leven van Eerwaarde Heer Van Doorne. – HLvN, 32(2001), 4, 307-311, 2 foto’s.
Deze Poekse priester verbleef een hele tijd in Engeland (2de helft 19de eeuw) en toonde een grote belangstelling voor dit oude Engelse waakhondenras.